Oyun oynamaq istəyini idarə etməyin çətinləşdiyini hiss etdiyiniz an — bu, asılılığın formalaşmağa başlamasının ilk əlamətidir. Belə hallarda ən doğru qərar bir müddətlik oyuna girişinizi məhdudlaşdırmaqdır. Əgər oyun ehtiyacı həddən artıq güclü hiss olunursa, dərhal mütəxəssisə müraciət etmək lazımdır.
Mündəricat
Oyun asılılığı niyə yaranır
Oyun asılılığı (ludomaniya) rəsmi olaraq psixi sağlamlıq pozuntusu kimi tanınır, ona görə də onun öyrənilməsi ilk növbədə psixoloqların işidir. Mütəxəssislər asılılığın formalaşmasında üç əsas amili ayırd edir:
- Oyunu, ilk növbədə, pul qazanmaq vasitəsi kimi görmək. Bu halda diqqət nəticəyə yönəlir, prosesin özü zövq vermir. Nəticədə hətta uduş belə kifayət etmir — şəxs daha çoxunu istəyir və oyunu davam etdirir;
- Oyundan stress və ya depressiyadan qaçış kimi istifadə etmək. Psixoloji vəziyyət artıq zəif olduqda asılılığın inkişaf riski daha yüksək olur;
- İmpulsivlik və ya asosial xarakter xüsusiyyətləri. Sosial ünsiyyətdə məmnunluq tapmaqda çətinlik çəkən şəxs oyuna baş vurub tədricən nəzarəti itirə bilər.
Asılılıq adətən bir gecədə deyil, tədricən formalaşır. Buna görə ilk əlamətləri vaxtında görmək və qarşısını almaq həlledici əhəmiyyət daşıyır.
Asılılığın əlamətləri
İnkişaf etməkdə olan problemin ən aydın simptomları:
- Oyun oynamadığınız vaxtlarda belə kazino və ya mərclər haqqında daimi düşünmək — keçmiş mərcləri və spinləri ağılda təkrar-təkrar canlandırmaq;
- Tez qazanmaq ümidi ilə mərc məbləğini davamlı artırmaq;
- Oyuna ayrılan vaxtın getdikcə uzanması;
- Əhval-ruhiyyə ilə oyun arasında güclü bağlılıq — məsələn, uduzandan sonra uzun müddət əsəbi olmaq və ya, daha pis halda, oynamadıqda eyni gərginliyi yaşamaq;
- Sosial təcrid və başqaları ilə ünsiyyət istəyinin azalması.
Ludomaniyanın tipik nəticələri ciddi maliyyə problemləri və yaxınlarla münasibətlərin kəskin pisləşməsidir.
Asılılıqdan qorunma üsulları
Əgər vaxtaşırı mərc edir və ya kazinoda oynayırsınızsa və asılılıqdan narahatsınızsa, bu tövsiyələrə əməl edin:
- Oyuna sərf etdiyiniz vaxtı izləyin;
- Əvvəlcədən təyin etdiyiniz büdcədən kənara çıxmayın;
- Mərci və kazinonu yalnız əyləncə kimi qəbul edin — bunu kinoya getmək kimi düşünün: xoş vaxt üçün müəyyən məbləğ ayırırsınız;
- Uduzandan sonra planınızı və ya büdcənizi dəyişməyin; xüsusilə itirilmişi “dərhal geri qaytarmaq” impulsundan çəkinin;
- Nəzarəti itirməyə başladığınızı hiss edən kimi dayanın və kömək axtarın.
Azərbaycanda hara müraciət etmək olar
Siz və ya tanışınız dəstəyə ehtiyac duyursa, Azərbaycanda və beynəlxalq səviyyədə anonim, konfidensial imkanlar mövcuddur:
1. Səhiyyə Nazirliyinin “Qaynar xətt”i. Tibbi və psixoloji müraciətlərin qəbul edildiyi, müvafiq xidmət və müəssisələrə yönəltmənin aparıldığı rəsmi dövlət xidmətidir. Müraciət anonim ola bilər.
Qaynar xətt: 9103
2. Operatorda özünüistisna (self-exclusion). Azərbaycan bazarında fəaliyyət göstərən iri bukmeker və onlayn kazino operatorlarının çoxu müştəri dəstəyi vasitəsilə hesabın müvəqqəti və ya daimi bloklanmasını tələb etmək imkanı verir. Bəzi platformalarda bu funksiya birbaşa şəxsi kabinetdən aktivləşdirilir. Bizim icmallarda hər operator üzrə bu imkanın mövcudluğunu ayrıca qeyd edirik.
3. Beynəlxalq ixtisaslaşmış resurslar. Azərbaycandilli ixtisaslaşmış icmanın məhdud olduğunu nəzərə alaraq, aşağıdakı beynəlxalq resurslar da faydalı ola bilər:
- Gamblers Anonymous — oyun asılılığından xilas olmaq üçün anonim icma;
- BeGambleAware.org — oyun davranışını idarə etmək və limit qoymaq üçün məlumat və alətlər;
- GamCare — problemli oyun davranışı üzrə peşəkar və konfidensial məsləhət xidməti.
